Handreiking SMI aangeboden aan Tweede Kamer

Publicatiedatum 13-02-2026, 9:51 | Laatste update 16-02-2026, 14:38

Dienst Toeslagen ging, samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en gemeenten, aan de slag met het aanpakken van ongelijkheid in de uitvoering van de Sociaal Medische Indicatie (SMI).

Het resultaat is de Handreiking SMI. Met concrete aanbevelingen voor vereenvoudiging en een basisniveau van gemeentelijke regelingen. En er is ruimte voor maatwerk, zonder dat er al te grote verschillen ontstaan in de uitvoering.

Waarom een 'basislijn'?

Het doel van de basislijn is:

• de uitvoering van SMI te verbeteren
• om verschillen tussen gemeenten te verkleinen
• om ouders duidelijkheid te geven over wat ze voor SMI minimaal van hun gemeente kunnen verwachten

De basislijn is dus geen norm, maar een minimum aanbod van gemeenten aan gezinnen die dat nodig hebben.

Wie helpen we met deze handreiking?

SMI is een tijdelijke regeling voor gezinnen die in een moeilijke situatie zitten, maar ook voor kinderen voor wie opvang nodig is om hun ontwikkeling vooruit te helpen. Een gezin bijvoorbeeld waarvan een ouder chronisch ziek is waardoor die niet kan werken, heeft vaak geen recht op kinderopvangtoeslag, omdat de ouder dan niet voldoet aan de arbeidseis. Deze gezinnen kunnen dan bij hun gemeente via de SMI een vergoeding voor de kosten van kinderopvang krijgen. 

Waarom is de handreiking nodig?

Gemeenten zijn vrij de SMI naar eigen inzicht uit te voeren. Dat maakt maatwerk mogelijk, maar zorgt ook voor verschillen tussen gemeenten. Zo kan het gebeuren dat een gezin in de ene gemeente wel SMI krijgt, maar een gezin in diezelfde situatie in de naastgelegen gemeente niet.

Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en de VNG kregen signalen binnen over gezinnen die hierdoor in zwaar weer terecht zijn gekomen. Na Kamervragen in 2023 kreeg de VNG de opdracht om samen met gemeenten te onderzoeken hoe deze verschillen te verkleinen. Zonder de ruimte voor maatwerk te verliezen.

Op 30 januari heeft Staatssecretaris Nobel van Participatie en Integratie een kamerbrief Handreiking SMI gestuurd naar de Tweede kamer.