Werkelijk rendement box 3

Redactie Kennisnetwerk Forum: Inkomstenbelasting

De bank van meneer X keert de rente die in een bepaald jaar is opgebouwd uit in januari van het volgende jaar. Nu is mijn vraag wat fiscaal moet worden beschouwd als “werkelijk rendement” over 2024. Is dat het in januari 2024 uitgekeerde bedrag (dat dus eigenlijk het rendement over 2023 is), of het in januari 2025 uitgekeerde bedrag (dat dus eigenlijk het werkelijk rendement over 2024 is)? Een tweede vraag is of het juist is als ik constateer dat bij de belastingberekening over het werkelijke rendement stilletjes de kapitaalvrijstelling van € 57000 p.p. de nek wordt omgedraaid.

De bank van meneer X keert de rente die in een bepaald jaar is opgebouwd uit in januari van het volgende jaar. Nu is mijn vraag wat fiscaal moet worden beschouwd als “werkelijk rendement” over 2024. Is dat het in januari 2024 uitgekeerde bedrag (dat dus eigenlijk het rendement over 2023 is), of het in januari 2025 uitgekeerde bedrag (dat dus eigenlijk het werkelijk rendement over 2024 is)? Een tweede vraag is of het juist is als ik constateer dat bij de belastingberekening over het werkelijke rendement stilletjes de kapitaalvrijstelling van € 57000 p.p. de nek wordt omgedraaid.

Ik zit met hetzelfde probleem. De Rabobank geeft bij de jaaropgave van spaargeld keurig aan het saldo per 1-1-2025 (exclusief rente 2024) .  

Voorbeeld letterlijk: "Door u ontvangen rente in 2025   €  1.702. U heeft de rente opgebouwd in 2024".

Waar moet ik bij opgave werkelijk rendement deze rente opgeven? Bij het jaar 2024 of 2025?

Citaat starten

Jan van Uffelen

geschreven op 3 March 2026 om 09:04

Ik zit met hetzelfde probleem. De Rabobank geeft bij de jaaropgave van spaargeld keurig aan het saldo per 1-1-2025 (exclusief rente 2024) .  

Voorbeeld letterlijk: "Door u ontvangen rente in 2025   €  1.702. U heeft de rente opgebouwd in 2024".

Waar moet ik bij opgave werkelijk rendement deze rente opgeven? Bij het jaar 2024 of 2025?

Einde citaat

Die rente van € 1.702 geeft u op in het jaar 2025.

Het jaar waarin een persoon de rente op haar of zijn spaarrekening ontvangt, is bepalend. Vaak is dat, zoals in het voorbeeld, op 1 januari over het voorafgaande jaar - jaar achteraf. Voor het bepalen van het werkelijk rendement 2025 telt dan de rente over het jaar 2024. De datum op de bankafschriften is leidend.

Citaat starten

Arno Havermans

geschreven op 3 March 2026 om 13:49

Die rente van € 1.702 geeft u op in het jaar 2025.

Het jaar waarin een persoon de rente op haar of zijn spaarrekening ontvangt, is bepalend. Vaak is dat, zoals in het voorbeeld, op 1 januari over het voorafgaande jaar - jaar achteraf. Voor het bepalen van het werkelijk rendement 2025 telt dan de rente over het jaar 2024. De datum op de bankafschriften is leidend.

Einde citaat

Het is heel vreemd dat voor het bepalen van het werkelijk rendement over 2025 de rente moet worden opgenomen die is berekend voor het jaar 2024. Dan is er toch geen sprake van werkelijk rendement. Stel dat het saldo op 1 januari 2025 € 100.000 is en dat hiervan op 2 januari € 99.000 wordt opgenomen. De rente over 2025, die op 1 januari 2026 wordt bijgeschreven, zal dan ca € 15,- zijn uitgaande van een rente van 1,5% over € 1.000. Het "berekende werkelijke rendement" over 2025 komt dan uit op 15/100.000*100% = 0,015%. Dat kan toch niet de bedoeling zijn.

Citaat starten

Harry van Iersel

geschreven op 9 March 2026 om 13:38

Het is heel vreemd dat voor het bepalen van het werkelijk rendement over 2025 de rente moet worden opgenomen die is berekend voor het jaar 2024. Dan is er toch geen sprake van werkelijk rendement. Stel dat het saldo op 1 januari 2025 € 100.000 is en dat hiervan op 2 januari € 99.000 wordt opgenomen. De rente over 2025, die op 1 januari 2026 wordt bijgeschreven, zal dan ca € 15,- zijn uitgaande van een rente van 1,5% over € 1.000. Het "berekende werkelijke rendement" over 2025 komt dan uit op 15/100.000*100% = 0,015%. Dat kan toch niet de bedoeling zijn.

Einde citaat

In aanvulling nog een ander voorbeeld: stel dat gedurende (bijna) heel 2025 € 100.000 op de spaarrekening staat en hiervan wordt op 31 december 2025 € 99.000 opgenomen. Op 1 januari 2026 wordt € 1.500 rente bijgeschreven. Het saldo op 1 januari is dan € 1.000 + € 1.500 = € 2.500. Het "berekende werkelijk rendement" in 2025 wordt dan 1500/2500*100% = 60%.

Citaat starten

Harry van Iersel

geschreven op 9 March 2026 om 14:12

In aanvulling nog een ander voorbeeld: stel dat gedurende (bijna) heel 2025 € 100.000 op de spaarrekening staat en hiervan wordt op 31 december 2025 € 99.000 opgenomen. Op 1 januari 2026 wordt € 1.500 rente bijgeschreven. Het saldo op 1 januari is dan € 1.000 + € 1.500 = € 2.500. Het "berekende werkelijk rendement" in 2025 wordt dan 1500/2500*100% = 60%.

Einde citaat

Het is volgens mij werkelijk zoals ik op 3 maart jl. schreef. Art. 5.34 Wet IB stelt duidelijk dat de rente in uw casus behoort tot het werkelijke rendement van het jaar waarin het bedrag is "ontvangen of rentedragend geworden". Rabobank hanteert in mijn ervaring ook voor de rentedatum de eerste dag van het nieuwe jaar. Geen twijfel daar dus. Het is 2025.

In de sommen die u maakt, hinkt u op twee gedachten, althans vergelijkt u appels met peren en dat geeft onlogische uitkomsten. Het is van tweeën één: óf fictief rendement op basis van de waarde op 1 januari óf tegenbewijs met het werkelijk rendement op basis van het kasstelsel (keuze voor tegenbewijs geldt per jaar voor het gehele vermogen).

Hiermee is niet gezegd dat het niet mogelijk is om gebruik (sommigen zouden het misbruik noemen) te maken van de situatie met de tegenbewijsregeling door de ontvangstdatum van rente te manipuleren - bijvoorbeeld door het opheffen van een spaarrekening in december (waardoor de uitbetaling van de rente te vervroegen is) en het vervolgens openen van een nieuwe spaarrekening (waardoor de rente op 1 januari daaropvolgend vrijwel nihil zal zijn). Zie in dit kader het antwoord op vragen uit de Tweede Kamer over precies dit onderwerp (onderdeel "rentebetaling").

U leest daarin overigens meteen een bevestiging van mijn antwoord op uw vraag. Dit naast de nogal onthutsende bevestiging dat een dergelijke manipulatie inderdaad niet uit te sluiten is.

Hallo, in de aangifte over 2024 kun je nu nog geen werkelijk rendement aangeven.
Voor 2024 bestaat er een heffingsvrijvermogen van € 57.000 (zonder fiscaal partner), voor 2025 is dit een hoger bedrag geworden: https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/nl/box-3/content/heffingsvrij-vermogen.
Vanaf de zomer gaan wij brieven versturen over de opgaaf van het werkelijk rendement in 2024: https://bit.ly/3QgCT3K. De formulieren hiervoor zijn wij op dit moment nog aan het maken.

Citaat starten

Redactie Kennisnetwerk

geschreven op 2 September 2025 om 13:46

Hallo, in de aangifte over 2024 kun je nu nog geen werkelijk rendement aangeven.
Voor 2024 bestaat er een heffingsvrijvermogen van € 57.000 (zonder fiscaal partner), voor 2025 is dit een hoger bedrag geworden: https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/nl/box-3/content/heffingsvrij-vermogen.
Vanaf de zomer gaan wij brieven versturen over de opgaaf van het werkelijk rendement in 2024: https://bit.ly/3QgCT3K. De formulieren hiervoor zijn wij op dit moment nog aan het maken.

Einde citaat

Dank u wel voor uw reactie. Ik moet opmerken, dat, als deze zomer de brieven worden verstuurd, ik voor dezelfde vraag kom te staan die ik oorspronkelijk stelde. Kunt u daar nu al antwoord op geven?